•  
  •  
 

Tytuł

Stan wiedzy o wskaźnikach finansowych: uwarunkowania metodologiczne

ORCID

Wojciech Kuryłek: 0000‑0003‑0692‑3300

Oskar Kowalewski: 0000‑0001‑5520‑3559

Abstract

Purpose: This paper provides a comprehensive literature review of the methodological aspects of financial ratio analysis, consolidating dispersed knowledge on the computation, statistical properties, and appropriate usage of accounting ratios.

Design/Methodology/Approach: The study adopts a narrative literature review methodology, systematically surveying published research on financial ratio distributions, normality testing, data transformations, outlier handling, the proportionality assumption, dimensionality reduction techniques, compositional data analysis, and recommended ratio sets for corporate financial research.

Findings: Financial ratios predominantly deviate from normal distributions, exhibiting skewness, excess kurtosis, and sensitivity to outliers. Transformation techniques such as logarithmic, square root, and Box‑Cox methods yield mixed results in achieving normality. Violations of the proportionality assumption between ratio components are a principal source of non‑normality. Factor analysis and principal component analysis consistently identify a stable core of seven to ten financial dimensions. Compositional data analysis offers a mathematically unified framework that simultaneously addresses skewness, spurious outliers, and denominator dependence.

Research Limitations/Implications: The review is limited to English‑language publications and does not encompass the full breadth of applied studies using financial ratios. Future research should integrate non‑financial and Environmental, Social and Governance (ESG) metrics, leverage machine learning techniques, and pursue cross‑border methodological standardisation.

Practical Implications: The findings guide practitioners and researchers in selecting appropriate statistical methods, transformation techniques, and outlier treatments when working with financial ratios, thereby improving the reliability of ratio‑based corporate analysis and benchmarking.

Originality/Value: The paper uniquely consolidates methodological knowledge on financial ratios – spanning distributional properties, proportionality testing, dimension reduction, and compositional data analysis – into a single reference, charting directions for future methodological research.

Abstrakt

Cel: niniejszy artykuł stanowi kompleksowy przegląd literatury dotyczący metodologicznych aspektów analizy wskaźników finansowych. Jego celem jest skonsolidowanie rozproszonej wiedzy na temat obliczania, właściwości statystycznych oraz właściwego stosowania wskaźników księgowych.

Metodyka/podejście badawcze: w badaniu zastosowano metodologię opisowego przeglądu literatury (ang. narrative literature review), systematycznie analizując opublikowane prace badawcze dotyczące: rozkładów wskaźników finansowych, testowania normalności, transformacji danych, postępowania z wartościami odstającymi, założenia o proporcjonalności, technik redukcji wymiarowości, analizy danych kompozycyjnych oraz rekomendowanych zestawów wskaźników do badań finansowych przedsiębiorstw.

Wyniki: wskaźniki finansowe w przeważającej mierze odbiegają od rozkładu normalnego, wykazując asymetrię (skośność), kurtozę przewyższającą rozkład normalny (występowanie grubych ogonów) oraz wysoką wrażliwość na wartości odstające. Techniki transformacji – takie jak transformacja logarytmiczna, pierwiastkowa oraz metoda Boxa‑Coxa – przynoszą niejednoznaczne rezultaty w zakresie osiągania normalności rozkładu. Głównym źródłem braku normalności jest naruszenie założenia o proporcjonalności między elementami składowymi wskaźnika. Analiza czynnikowa oraz analiza głównych składowych (PCA) spójnie pozwalają na wyodrębnienie stabilnego rdzenia składającego się z siedmiu do dziesięciu wymiarów finansowych. Z kolei analiza danych kompozycyjnych (CoDA) oferuje spójne matematycznie ramy, które jednocześnie rozwiązują problemy skośności, rzekomych wartości odstających oraz zależności od mianownika.

Ograniczenia i implikacje badawcze: przegląd ogranicza się do publikacji w języku angielskim i nie obejmuje pełnego spektrum badań empirycznych wykorzystujących wskaźniki finansowe. Przyszłe kierunki badań powinny integrować wskaźniki niefinansowe oraz kryteria środowiskowe, społeczne i ładu korporacyjnego (ESG), wykorzystywać techniki uczenia maszynowego oraz dążyć do międzynarodowej standaryzacji metodologicznej.

Implikacje praktyczne: wyniki stanowią wytyczne dla praktyków i badaczy w zakresie wyboru odpowiednich metod statystycznych, technik transformacji oraz sposobów traktowania wartości odstających podczas pracy z wskaźnikami finansowymi. Pozwala to na zwiększenie rzetelności analizy korporacyjnej opartej na wskaźnikach oraz benchmarkingu (analizy porównawczej).

Oryginalność/wartość: artykuł w unikalny sposób konsoliduje w ramach jednego opracowania wiedzę metodologiczną na temat wskaźników finansowych – obejmującą właściwości rozkładów, testowanie proporcjonalności, redukcję wymiarowości oraz analizę danych kompozycyjnych – wyznaczając jednocześnie kierunki dla przyszłych badań metodologicznych.

Keywords

financial ratios, probabilistic distribution, transformation, outlier handling, dimensionality reduction, compositional data analysis

Słowa kluczowe

analiza wskaźnikowa, rozkłady statystyczne wskaźników, transformacja danych, analiza danych kompozycyjnych, uwarunkowania metodologiczne

Acknowledgments

Funding

This research received no funds.

Declaration of Conflicting Interests

The authors declare that there is no conflict of interest related to the research paper. The study was conducted without any financial or personal relationships that could be perceived as potentially influencing the research or its outcomes.

Declaration about the scope of AI utilisation

The author used an AI tool to help check grammar (only) in the preparation of this article.

First Page

4

Last Page

32

Page Count

29

Received Date

07.01.2026

Accept Date

07.04.2026

Online Available Date

01.07.2026

DOI

10.7172/1733-9758.2026.44

JEL Code

C00, C10, G00

Publisher

University of Warsaw

Share

COinS