Tytuł
Agrowoltaika w transformacji energetycznej Polski – niewykorzystany potencjał?
ORCID
Marcin Gronowski: 0000‑0002‑6052‑5832
Abstract
Objective: The aim of this study is to identify and assess the legal barriers hindering the implementation of agrovoltaics as a technology that enables the dual use of agricultural land for electricity generation whilst maintaining agricultural production, and thereby to identify the legislative changes required to unlock its transformative potential. The objective set takes into account the feasibility of implementing energy policy in the area of photovoltaic development, whilst balancing the need to protect agricultural land and the principle of sustainable development.
Methodology: The analysis was conducted using dogmatic and legal‑theoretical methods for the interpretation of legal norms, as well as comparative and functional methods for the assessment of regulatory models in selected countries and the formulation of proposals for change.
Results: The research carried out has shown that, within the scope of the analysis, the Polish legal system predominantly creates regulatory barriers to the implementation of agrivoltaics, largely due to an inconsistent legal framework, as evidenced by the provisions of Article 14(6a) (2) of the Act on Spatial Planning and Development, Article 29(4)(3)(c) of the Building Act, Article 11 of the Act on the Protection of Agricultural and Forest Land and Section 3(1)(54a) of the Regulation on projects likely to have a significant impact on the environment. Furthermore, the lack of a legal definition of agrivoltaics creates uncertainty regarding its interpretation among both investors and public authorities. The research findings point to the need to take action on two parallel fronts: in the short term – the issuance of guidelines by the relevant administrative bodies, including ARiMR and KOWR, as a soft‑law instrument creating a predictable framework for the pilot implementation of installations, and in the medium term – to carry out coordinated legislative changes, including the introduction of a definition of agrivoltaics into Article 2 of the RES Act, an amendment to the Building Act exempting APV installations from the requirement to obtain planning permission, and a modification of planning and environmental regulations to remove the most significant procedural barriers.
Research Limitations/Implications: The above considerations open the way for further research, focusing in particular on an analysis of the investment, financial and energy policy implications of the proposed legislative changes and procedural simplifications in administrative proceedings, as well as in‑depth comparative studies on the effectiveness of the various regulatory models applied in the Member States of the European Union as well as interdisciplinary research at the intersection of law and agricultural sciences, enabling the verification of the technical assumptions adopted by the legislator when defining the parameters of agrivoltaic installations.
Originality/value: This study fills a noticeable gap in Polish legal literature by offering a multifaceted approach to the issue of agrovoltaics, combining an analysis of construction, planning, environmental, tax and agricultural law into a single coherent whole – an approach that previous literature has not addressed in a comprehensive manner. The proposed de lege ferenda recommendations, set within a comparative context and mutually correlated, may serve as a useful point of reference both for further academic research in this field and for legislative practice, as well as for entities planning to invest in APV‑type solutions.
Abstrakt
Cel: celem niniejszego opracowania jest identyfikacja i ocena barier prawnych utrudniających wdrożenie agrowoltaiki jako technologii pozwalającej na dualne wykorzystanie gruntów rolnych dla produkcji energii elektrycznej przy jednoczesnym zachowaniu produkcji rolnej, a tym samym wskazanie kierunków zmian legislacyjnych niezbędnych dla uwolnienia jej potencjału transformacyjnego. Postawiony cel uwzględnia możliwości realizacji polityki energetycznej w segmencie rozwoju źródeł fotowoltaicznych w zestawieniu z ograniczeniami ochrony gruntów rolnych i zasadą zrównoważonego rozwoju.
Metodologia: analiza została przeprowadzona przy zastosowaniu metod dogmatyczno‑ i teoretyczno‑prawnej w zakresie interpretacji norm prawnych oraz metod komparatystycznej oraz funkcjonalnej w odniesieniu do oceny modeli regulacyjnych wybranych państw i wysunięcia postulatów zmian.
Wyniki: przeprowadzone badania wykazały, że polski porządek prawny w zakresie objętym analizą tworzy w przeważającej mierze bariery regulacyjne dla wdrożenia agrowoltaiki, wynikające w dużej mierze z niespójnych ram prawnych, czego dowodzą przepisy art. 14 ust. 6a pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. c Prawa budowlanego, art. 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz § 3 ust. 1 pkt 54a rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Co więcej brak definicji legalnej agrowoltaiki generuje niepewność interpretacyjną zarówno po stronie inwestorów, jak i organów administracji publicznej. Wyniki badań wskazują na konieczność podjęcia działań na dwóch równoległych płaszczyznach: w krótkim horyzoncie czasowym – wydania wytycznych przez właściwe organy administracji, w tym ARiMR i KOWR, jako instrumentu z zakresu soft law tworzącego przewidywalne ramy dla pilotażowego wdrażania instalacji, zaś w perspektywie średniookresowej – przeprowadzenia skoordynowanych zmian legislacyjnych obejmujących wprowadzenie definicji agrowoltaiki do art. 2 ustawy o OZE, nowelizację Prawa budowlanego w zakresie zwolnienia instalacji APV z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz modyfikację przepisów planistycznych i środowiskowych eliminującą najdotkliwsze bariery proceduralne.
Ograniczenia/implikacje badawcze: przeprowadzone rozważania otwierają pole dla dalszych badań obejmujących w szczególności analizę skutków inwestycyjnych, finansowych, a w obszarze polityki energetycznej proponowanych zmian legislacyjnych, uproszczeń proceduralnych postępowań administracyjnych, pogłębione studia porównawcze dotyczące efektywności poszczególnych modeli regulacyjnych stosowanych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, a także badania interdyscyplinarne na styku prawa i nauk rolniczych, pozwalające na weryfikację założeń technicznych przyjmowanych przez prawodawcę w procesie definiowania parametrów instalacji agrowoltaicznych.
Oryginalność/wartość: opracowanie wypełnia dostrzegalną lukę w polskiej literaturze prawniczej poprzez wielopłaszczyznowe ujęcie problematyki agrowoltaiki, łączące analizę prawa budowlanego, planistycznego, środowiskowego, podatkowego i rolnego w jedną spójną całość, czego dotychczasowe piśmiennictwo nie podejmowało w sposób kompleksowy. Sformułowane postulaty de lege ferenda, osadzone w kontekście porównawczym i wzajemnie ze sobą skorelowane, mogą stanowić użyteczny punkt odniesienia zarówno dla dalszych badań naukowych w tym obszarze, jak i dla praktyki legislacyjnej oraz podmiotów planujących inwestycje w rozwiązanie typu APV.
Keywords
agrivoltaics, construction law, renewable energy sources, spatial planning and development, environmental protection, energy transition
Słowa kluczowe
agrowoltaika, prawo budowlane, odnawialne źródła energii, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, ochrona środowiska, transformacja energetyczna
Acknowledgments
Finansowanie
Badanie nie otrzymało dofinansowania.
Deklaracja konfliktu interesów
Autor zadeklarował brak potencjalnych konfliktów interesów w odniesieniu do badań, autorstwa i publikacji tego artykułu.
Deklaracja dotycząca zakresu wykorzystania AI
Autor w trakcie przygotowywania tego artykułu korzystał z pomocy narzędzia AI jedynie w celu sprawdzenia gramatyki.
Recommended Citation
Gronowski, M. (2026). Agri‑Photovoltaics in Poland’s Energy Transition – Untapped Potential?. Studia i Materiały Wydział Zarządzania Uniwersytet Warszawski, 2026(1), 83-95. https://doi.org/10.7172/1733-9758.2026.44.5
First Page
83
Last Page
95
Page Count
13
Received Date
21.01.2026
Accept Date
02.04.2026
Online Available Date
01.07.2026
DOI
10.7172/1733-9758.2026.44.5
JEL Code
K23, K32, L52, O13, O38, Q28, Q48
Publisher
University of Warsaw
