Tytuł
Global value chain from the perspective of public regulators
ORCID
Karol Kopczyński – 0000-0003-3474-1520
Keywords
globalne łańcuchy wartości; podmiot wiodący; efekt Brukseli; zrównoważony rozwój; należyta staranność
Słowa kluczowe
global value chains; lead firm; Brussels Effect; sustainable development; due diligence
Abstract
Fenomen globalnych łańcuchów wartości skupia coraz większą uwagę regulatorów i prawników, a przepisy prawne coraz częściej zaczynają kształtować globalną produkcję. W ostatnich latach można zauważyć dynamicznie rozwijającą się tendencję uchwalania przepisów regulujących transgraniczną zrównoważoną produkcję. Niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie zjawiska globalnych łańcuchów wartości z perspektywy publicznych regulatorów. Na wstępie artykułu przedstawiono podstawy teoretyczne koncepcji eksterytorialności lokalnego prawa, tj. teorii Efektu Kalifornii/Brukseli. Następnie opisano rozwój regulacji dotyczących globalnych łańcuchów wartości, zaczynając od mechanizmów soft law aż do wiążących regulacji państw o najsilniejszej pozycji. Aby ukazać w jaki sposób prawodawca widzi globalny łańcuch wartości, dokonano analizy prawnej wybranych aktów prawa unijnego regulujących globalne łańcuchy wartości. Artykuł zamyka natomiast podsumowanie oraz własna ocena badanego zjawiska. Można powiedzieć, że regulowanie globalnych łańcuchów wartości opiera się przede wszystkim na przerzuceniu funkcji regulacyjnej, niegdyś pełnionej przez państwa, na podmioty prywatne (podmioty wiodące w globalnych łańcuchach wartości). Tego rodzaju polityka nie jest jednak pozbawiona wad.
Abstrakt
The phenomenon of global value chains is attracting increasing attention from regulators and lawyers. Legislation is beginning to have a greater impact on global production. In recent years, there has been a rapidly growing trend towards the enactment of legislation to regulate cross-border sustainable production. This article aims to present the phenomenon of global value chains from the perspective of public regulators. First, I present the theoretical foundations of the concept of local law extraterritoriality, i.e. the California/Brussels Effect theory. Then, I describe how the regulation of global value chains has developed, from soft law mechanisms to the binding regulations of the most powerful countries. To demonstrate how legislators view global value chains, I conduct a legal analysis of selected EU legislation regulating them. The article concludes with a summary and my own assessment of the phenomenon under study. It can be said that the regulation of global value chains is primarily based on the transfer of regulatory functions formerly performed by states to private actors (lead firms in global value chains). However, the policy is not without its drawbacks
Acknowledgments
Finansowanie
Badanie nie otrzymało dofinansowania.
Deklaracja konfliktu interesów
Autor zadeklarował brak potencjalnych konfliktów interesów w odniesieniu do badań, autorstwa i publikacji tego artykułu.
Deklaracja dotycząca zakresu wykorzystania AI
Autor w trakcie przygotowywania tego artykułu korzystał z pomocy narzędzia AI jedynie w celu sprawdzenia gramatyki.
Recommended Citation
Kopczyński, K. G. (2026). Globalne łańcuchy wartości – perspektywa publicznego regulatora. internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny (internet Quarterly on Antitrust and Regulation), 15(1), 57-75. https://doi.org/10.7172/2299-5749.IKAR.1.15.3
First Page
57
Last Page
75
Page Count
19
Received Date
06.05.2025
Revised Date
31.01.2026
Online Available Date
13.04.2026
DOI
10.7172/2299-5749.IKAR.1.15.3
JEL Code
K33, K23, K38, F23
Publisher
University of Warsaw
