•  
  •  
 

Tytuł

Czy możliwe jest utrzymanie w mocy umowy kredytu hipotecznego odnoszącego się do waluty obcej zawierającej niedozwolone postanowienia określające mechanizm indeksacji? Kilka uwag o braku możliwości podziału abuzywnych klauzul indeksacyjnych na gruncie orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i sądów krajowych

ORCID

Marta Fabiszewska – 0009-0002-4707-7833

Keywords

mortgage loan; indexed loan; consumer; bank; unfair contractual terms; indexation clause; currency risk clause; clause splitting; contract invalidity, directive 93/13

Słowa kluczowe

kredyt hipoteczny; kredyt indeksowany; konsument; bank; niedozwolone postanowienie umowne; klauzula indeksacyjna; klauzula ryzyka walutowego; podział klauzuli; nieważność umowy; dyrektywa 93/13

Abstract

The purpose of this paper is to analyze the case law of the Court of Justice of the European Union and national courts on the possibility of separating out abusive clauses defining the indexation mechanism, the elimination of an isolated element of such clauses, and, as a result, the possibility of preserving the validity and applicability of the overall mortgage loan agreement referring to a foreign currency. This issue is currently among the most significant jurisprudential problems arising on the ground of court cases on mortgage loan agreements between consumer-borrowers and banks.

The author aims to answer the question of whether it is possible to maintain the validity of a mortgage loan agreement referring to a foreign currency that contains prohibited indexation provisions. The analysis covers the guidelines contained in the CJEU judgment of the 29th of April 2021, in the case C-19/20 on the lack of possibility of separating and removing of the element of the indexation clause relating to the bank’s margin from the mortgage agreement; provisions contained in other European case law; numerous judgments of national courts (common courts, the Supreme Court), the positions of public administration bodies (the Ombudsman, the President of the Office of Competition and Consumer Protection), as well as the arguments put forward by representatives of the doctrine,

The analysis of the examined material leads to the conclusion that it is not possible to remove the unfair element of the indexation clause, and, as a result, there is a necessity to declare the whole mortgage loan agreement invalid.

Abstrakt

Celem niniejszego opracowania jest analiza orzecznictwa TSUE oraz sądów krajowych dotyczącego dopuszczalności podziału abuzywnych klauzul określających mechanizm indeksacji, eliminacji z kwestionowanych postanowień umownych jednego z wydzielonych elementów, a w efekcie możliwości utrzymania w mocy tak przekształconej umowy kredytu hipotecznego odnoszącego się do waluty obcej. Aktualnie zagadnienie to jest jednym z istotniejszych problemów orzeczniczych powstających na tle sporów sądowych toczących się pomiędzy konsumentami-kredytobiorcami a bankami w przedmiocie umów kredytu hipotecznego.

Bazując na wytycznych zawartych w wyroku TSUE z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie C-19/20, w zakresie możliwości podziału klauzuli indeksacyjnej, jak i dyrektywach płynących z pozostałego orzecznictwa europejskiego, a także licznych judykatów sądów krajowych (sądów powszechnych, SN) oraz stanowisk organów administracji publicznej (RPO, Prezes UOKiK), jak również przedstawicieli doktryny, autorka podejmuje próbę udzielenia odpowiedzi na pytanie o dopuszczalność utrzymania w mocy umów kredytu hipotecznego odnoszącego się do waluty obcej zawierającego niedozwolone postanowienia indeksacyjne.

Analiza badanego materiału prowadzi do wniosku, że nie jest możliwy podział klauzuli indeksacyjnej opartej na kursie średnim waluty obcej publikowanym przez NBP powiększonym o marżę banku, co skutkuje koniecznością uznania umowy o kredyt hipoteczny za nieważną w całości (upadku umowy w całości).

Acknowledgments

Finansowanie

Badanie nie otrzymało dofinansowania.

Deklaracja konfliktu interesów

Autorka zadeklarowała brak potencjalnych konfliktów interesów w odniesieniu do badań, autorstwa i publikacji tego artykułu.

Deklaracja dotycząca zakresu wykorzystania AI

Autorka w trakcie przygotowywania tego artykułu korzystała z pomocy narzędzia AI jedynie w celu sprawdzenia gramatyki.

Page Count

22

JEL Code

G21, K12, K15, K41, K42

Publisher

University of Warsaw

Download

Share

COinS